– Zapisałam się do Pis-u – oznajmiła mi koleżanka zaraz po zwyczajowym „dzień dobry”. Gdy minął u mnie pierwszy szok wywołany tym nader nieoczekiwanym wyznaniem, postanowiłem dociec powodów, jakie nią kierowały. Byłem wielce zdziwiony jej decyzją, bo nie przepuszczałem nawet, że moja znajoma posiada jakiekolwiek poglądy polityczne. A tu proszę, nie dość, że je posiadała to jeszcze zapałała uwielbieniem do tych, co to na naszej scenie politycznej uchodzą za prawych i sprawiedliwych. To zdecydowanie była wielka niespodzianka, bo do tej pory w czasie naszych wspólnych spotkań towarzyskich przyjaciółka przeważnie nie uczestniczyła w sporach światopoglądowych. A wręcz przeciwnie, była tą, która zawsze głośno domagała się zakończenia dyskusji na takie tematy. – Dziewczyno! Co skłoniło Cię to takich zaskakujących kroków – zapytałem szczerze zdumiony jej nagłym odkryciem w sobie duszy prawicowca? – Czy po wysłuchaniu ostatniej mowy prezesa do narodu tak Cię naszło na partyjne członkostwo? – Spytałem. – Wiesz jak jest, jak nie masz znajomości, to nie dostaniesz dobrej pracy – usłyszałem w odpowiedzi. – I ja się właśnie zapisałam do Pis-u, by te znajomości mieć – dodała. Dowiedziałem się, w wyniku jej wyjaśnień, że moje przyjaciółki ustaliły na niedawnym spotkaniu ich kółka wzajemnej adoracji, że najszybsza droga kariery wiedzie właśnie przez znajomości partyjne. Aby jednak zachować równowagę, czy parytety, jak kto woli, część z nich postanowiła zapisać się do platformy a część do prawych i sprawiedliwych. Aby w ten sposób jak najbardziej zbliżyć się do tych trzymających władzę i zachować równowagę. Pogratulowałem serdecznie koleżance wyboru i życzyłem szybkiej kariery tak dla niej jak i dla naszych wspólnych znajomych. Pożegnawszy przyjaciółkę, już w samotnej drodze do biura zastanawiałem się nad tym, co usłyszałem. I wyszło mi, że to nie jest wcale takie głupie rozwiązanie. W ten sposób zyskają znajomości u tych rządzących obecnie jak i u opozycji. Jaki by nie był wynik wyborów one zawsze kogoś z polityków będą znały. I nie ma, co się dziwić ich wyrachowaniu. Przecież wszystkie dostały dobry przykład ze szczytów władzy. A i też lokalnie znalazłoby się kilka przykładów na zdobycie pracy przez znajomości. Niepotrzebnie się dziwię ich koniunkturalizmowi. Przecież na tym to w końcu polega. Ja znam Staśka, Stasiek zna Heńka, oni znają Władka a wszyscy znają Monikę. A i po linii partyjnej też Monika jest znana i popierana przez Jadwigę, która przecież należy do tej samej partii, co Stanisław, Henryk i Władysław. Czyli wszyscy się znamy… więc dlaczego nie znaleźć pracy dla Moniki w urzędzie jeśli jest w potrzebie. I tak tworzy się grupa trzymających prawdziwą władzę i rozdzielających posady. A inspiracja? Proste. Moje koleżanki też przecież oglądały konferencję prasową działaczy SLD, podczas której ogłoszono listę z nazwiskami osób należących – jak określa to Sojusz – do spółdzielni Grabarczyka. Czyli takich, którzy znaleźli pracę dzięki znajomości z ministrem infrastruktury. – Bo znam i ufam – jak ostatnio słyszałem. Dlatego nie ma, co się dziwić, że one tak lgną do tych partyjnych znajomości. Bo jak się już zapiszą to zdobędą zaufanie a potem godną posadę na urzędach. Po znajomości oczywiście.

– Gdyby ludzie mieli nad wszystkim władzę, świat przestałby istnieć – przeczytałem i zapamiętałem te słowa wypowiedziane przez Fiodora Dostojewskiego. Istotnie, nie ma takiej władzy i ludzi władzy, którzy mieliby na wszystko wpływ. Zawsze znajdzie się jakaś dziedzina naszej rzeczywistości, z którą rządy przegrywają. Nie chodzi mi tu o takie oczywiste oczywistości – że znów posłużę się cytatem z klasyków – jak powodzie, susze, śnieżyce czy inne kataklizmy zadane nam przez naturę. Jest coś, co zostało stworzone przez człowieka, a jednak trwa od lat w naszej ojczyźnie w dość trwałej i nie poddającej się zmianą formie. Tak jakby rzeczywiście żadni ludzie władzy nie mieli na przestrzeni wieku na to żadnego wpływu. To prawdziwa zagadka. Naprawdę można przyjąć -parafrazując Dostojewskiego – że gdyby ludzie osiągnęli władzę nad koleją, świat przestałby istnieć. Tak, w naszym kraju opanować można wszystko oprócz kolei żelaznych. Przeczytałem na miejskiej stronie internetowej list prezydenta mojego prastarego grodu do Ministra Infrastruktury, w którym,  w imieniu mieszkańców, wyraża nasz pierwszy obywatel protest przeciwko rządowym zamiarom odłożenia na bliżej nieokreślony czas realizacji tak istotnej dla naszego miasta inwestycji, jaką jest modernizacja kolei na trasie biegnącej z mojego miasta do Warszawy. Przeczytać w liście można, że trasa kolejowa, obok budowy dróg ekspresowych, jest dla mieszkańców regionu ogromną szansą rozwoju społeczno – gospodarczego, szansą na nowe miejsca pracy, tym bardziej, że region charakteryzuje się wysokim strukturalnym bezrobociem. Bez właściwej komunikacji ze stolicą  możemy pogrzebać nasze nadzieje na zainteresowanie przedsiębiorców z zewnątrz lokowaniem  swoich inwestycji  w naszym mieście. Zostanie ono pozbawione wielu korzystnych wpływów, jakie wywarłyby we właściwym czasie zrealizowane inwestycje drogowe i kolejowe.  Gród mój– jak twierdzi prezydent – potrzebuje wielu inwestycji, w tym kolejowych, aby powoli acz skutecznie niwelować zapóźnienia gospodarcze i społeczne względem innych obszarów kraju. Taka polityka transportowa państwa – uważa prezydent – jest nieuzasadniona i krzywdząca dla wszystkim mniejszych miast, które i tak, aby dorównać większym, muszą pokonywać szereg innych trudności i wielokrotnie więcej się starać w wielu dziedzinach. To prawie dokładne cytaty z listu. – Zgadzam się z prezydentem – pomyślałem – dobrze prawi. Ale jednocześnie nie mogłem się pozbyć myśli, że ja już to gdzieś kiedyś, dość niedawno czytałem. Prawie dokładnie to samo, co w liście było gdzieś już napisane. I nagle mnie olśniło! Widziałem mniej więcej taki sam tekst w książce zatytułowanej – Nowy informator oraz skorowidz, czyli spis nieruchomości(…) oraz alfabetyczny wykaz właścicieli tychże nieruchomości i właścicieli nieruchomości na przedmieściach m. położonych. Dzieło to wydane zostało drukiem w 1902 roku. Autor wydawnictwa, sprzed ponad wieku, pisze optymistycznie „Miasto nasze odżyje, a to dzięki projektowi wybudowania kolei żelaznej (…), – gdyż wtedy, wedle ogólnego poglądu, (gród mój – dopisek autora) stałby się, niejako przedmieściem Warszawy, o trzy godziny drogi od niej oddalonej; a dość niskie, obecnie ceny placów, taniość produktów, robotnika i materjałów i niższa od Warszawy cena mieszkań (o 50 proc.) powinny zachęcić kapitalistów do zakładania fabryk i urządzania zakładów przemysłowych”. Minęło sto lat a pod tym tekstem mógłby się dziś podpisać współczesny prezydent miasta. Wygląda na to, że ani władza carska, czy niepodległa Rzeczpospolita, czy też PRL a nawet dwadzieścia lat wolności… nic nie potrafiły zmienić…, bo problem z kolejowym połączeniem mojego miasta ze stolicą jest stały. I trwać będzie na wieki wieków. Amen.

– Teoretycznie to ja miałem być wysokim, postawnym blondynem o niebieskich oczach – usłyszałem od mojego kolegi Łukasza przy okazji naszego przypadkowego spotkania na ulicy. Faktycznie mógł taki być tylko hipotetycznie, bo jest on praktycznie wzrostu raczej nikczemnego, oczy ma czarne a o włosach pozostało tylko wspomnienia. Ten wywód mojego kolegi o teorii własnego wyglądu zapoczątkował artykuł z lokalnej gazety, w którym przedstawiono założenia do przetargu na remont dworca kolejowego. Kolega w nerwach podstawiał mi tę gazetę pod oczy i uderzając w nią palcem powtarzał: – widziałeś!, Widziałeś?! W wizji przyszłości gmach kolejowy jawił się ogromny w pięknym połączeniu starego z nowoczesnością. – Jak zobaczę, to uwierzę – rzekł kolega wzorem świętego Tomasza. – W planach to ja miałem dziś wizytę u lekarza, ale jak tam dotarłem to okazało się, że lekarza nie ma, bo wyjechał na nieplanowany pogrzeb w rodzinie, o którym dowiedział się dziś rano – powiedział Łukasz. Potem jeszcze padło z jego ust kilka dosadnych słów podsumowujących jego przekonania o państwowej służbie zdrowia.  –  Pierwszy raz w życiu słyszał o pogrzebie, o którym zawiadamia się rodzinę kilka godzin przed uroczystością.  – Teoretycznie można – orzekłem. – Teoretycznie! Teoretycznie to my mamy państwową służbę zdrowia na światowym poziomie – rzekł w zdenerwowaniu. Muszę się z nim zgodzić, bo w teorii i w planowaniu nasze rządy nie mają sobie równych. Pamiętam jak dwadzieścia lat temu wizjonerzy naszej gospodarki i ekonomii mieli plany, które miały nasz zmęczony i biedny naród doprowadzić do dobrobytu. Ta powszechna szczęśliwość miała nastąpić tak jakoś teraz.  A jak widać nie bardzo się udało. Ale nadal teoretycznie wszystko jest prawie w najlepszym porządku i idzie zdecydowanie ku lepszemu – jak się mnie zapewnia.

Jak wprowadzałem się do mojego mieszkania kilka lat temu słyszałem od developera obietnicę, podpartą podobno na obietnicach włodarzy miasta, że już za rok do mojego bloku będzie prowadzić piękny chodnik. Niestety do dzisiejszego wieczora plany nie zamieniły się w rzeczywistość.  Czytam od kilku dni w gazetach na temat nowych planów rządu w sprawie mojej emerytury. I coś mi mówi, że to czysta teoria, bo ja tych pieniędzy na pewno nie zobaczę a przynajmniej nie w takiej sumie, jaka jest w planach.  – A słyszałeś o nowych planach rządu dotyczących budowy dróg i autostrad – zapytał mnie kolega. – Pewnie, teoretycznie ma być lepiej – odpowiedziałem. Wszędzie dopada nas ta hipotetyczność naszego bytu. W planach ma być lepiej.  Plany naprawcze są w oświacie, kulturze, gospodarce, dostępie do pracy, służbie zdrowia.  Ba, nawet w sporcie. Plany są ambitne ale zweryfikuje je życie i wtedy powstaną…  nowe plany.  – Hej młody Junaku, smutek zwalcz i strach. Może na tym piachu za trzydzieści lat przebiegnie, być może, jasna, długa, prosta, szeroka jak morze Trasa Łazienkowska! – Pozwolę sobie na cytat z klasyków rozważań teoretycznych. Tam (w latach błędów i wypaczeń) i teraz kluczem do zrozumienia naszej rzeczywistości, i rozmiłowania w planowaniu, są słowa „ być może”. Odnoszę wrażenie graniczące z pewnością, że u nas właśnie tę prostą zasadę zawartą w piosence przyjęto za motto. Można pod nią podstawić wszystko.  Hej obywatelu Polski, smutek zwalcz i strach. Może na tym piachu, (jeśli nie rozkradną kruszywa) za trzydzieści lat przebiegnie, być może, jasna, długa, prosta, szeroka jak morze autostrada lub droga ekspresowa! I już mamy wyjaśnienie. Jest plan ambitny, ale i perspektywa jego realizacji jest bezpiecznie odległa. A wszystko opiera się na słowach „być może”.  Bo przecież planować każdy może…  gorzej z realizacją.

Punkt widzenia zdecydowanie zależy od punku siedzenia, a najedzony nigdy nie zrozumie głodnego. Przekonałem się o tym podczas spotkania ze znajomymi. Nie chodzi mi oczywiście o to, kto i jaki zajmował stołek w kawiarni i co tam spożywano, ale o to, że czasami ludzie w zależności od ilości posiadanych pieniędzy coraz bardziej zapominają, że nie wszyscy mają ich tyle samo, co oni. – Ja to nie wyobrażam sobie zimy bez spędzenia przynajmniej kilku dni na nartach w Alpach – powiedziała pani Kasia. – Dokładnie, jak nie wyjadę gdzieś na tydzień lub dwa… to potem nie można ze mną wytrzymać – zgodziła się z przedmówczynią pani Ilona. Przy stoliku byliśmy w mniejszości. My, mężczyźni. Tylko ja i kolega.  Resztę stanowiły panie. Ja z mym znajomym wpadliśmy tam „na jednego” w drodze do domu a panie już tam były, więc się przysiedliśmy za ich namowami. Okazało się, że nasze koleżanki i znajome spotykają się w tym miejscu regularnie. – Na takie damskie ploteczki – wyjaśniła jedna z nich, choć wcale tych wyjaśnień nie potrzebowaliśmy. Znaliśmy się z paniami z miasta – jak to lubi określać mój przyjaciel. Nasze koleżanki to w większości kobiety sukcesu. Czyli takie, co to posiadają jakiś interes lub pracują, jako urzędniczki wyższego szczebla. Ogólnie mówiąc powodzi im się finansowo. – Zamówiłam kawę chyba z godzinę temu i ta baba jeszcze mi nie przyniosła – usłyszałem głos jednej z pań. – To skandal jak się tu traktuje gości. Nie ma już dobrych kelnerek – potwierdziła druga. Po chwili wszystkie się zgodziły, co do istoty problemu z obsługą w lokalu i zaczęło się narzekanie na dzisiejszy personel. Dokładnie chodziło paniom o to, że trudno teraz znaleźć odpowiednią osobę do pracy. – Musiałam zwolnić pracownicę. Wyobraźcie to sobie, powiedziała, że chce odebrać sobie wolne za pracę w soboty i w niedziele – powiedział ta, która jest właścicielką sklepu z odzieżą w centrum handlowym.   –  Będzie mi tu stawiać warunki! Smarkula – dodała. – No i co? No i co? – Dopytywały się koleżanki. – Nic. Mam już nową – usłyszały w odpowiedzi. Potem dowiedzieliśmy się z kolegą z kolejnych wypowiedzi pań, że ich pracownice to w przeważającej większości nierozgarnięte tłumoki, co to tylko liczą na kasę, ale pracować im się nie chce.  – Ani to nic nie przeczyta ani nigdzie nie wyjedzie. Ostatnio jedna opowiadała, że nie kupiła przez ostatnie pół roku żadnej książki – opowiadała przerażanym koleżankom pani Kasia. – Nie chodzi toto do teatru ani niczym się nie zainteresuje – poprała ją koleżanką.  – Żeby przynajmniej do kina poszły, ale nie… gdzie tam tylko z pracy do domu i znów do pracy – wtrąciła pani Ilona. 

Siedzieliśmy sobie z boczku z kolega i popijaliśmy to, co tam mieliśmy do popijania. Słuchaliśmy tego wywodu pań o tym jak to damski personel w ich firmach jest tępy, niedouczony, nieoczytany, nieznający świata, chamski, wiecznie zmęczony, bezczelny, niewdzięczny, mało pracowity i tak dalej. I dużo więcej.  –  Szanowne panie – nagle usłyszałem głos mojego znajomego – Szanowne panie!  Mam do was pytanie: ile płacicie swoim pracownicom? Koleżanki po tym jak minęło ich zaskoczenie pytaniem kolegi, ustaliły, że przeciętna pensja w ich firmach nie przekracza tysiąca złotych netto.  – Ja wydaję na swą marną, samotną i skromną egzystencje około 700 zł na same opłaty. Kredyt na mieszkanie. Czynsz. Telefon. Internet. Prąd. Woda. Telewizja. Pewnie one też podobne mają wydatki. Zostaje im trzysta … Czy szanowne panie uważają, że te kobiety tylko ze swej głupoty wolą nie wydawać tych pieniędzy na wakacje, książki, kino czy teatr?  – kontynuował kolega. Że tylko z wrodzonej czy nabytej tępoty wolą wydawać na jedzenie czy ubrania? – dodał.  – Cena książki to dziś przeciętnie około 50 złotych nie wspominając o bilecie do teatru – wtrąciłem się do rozmowy. – Może płaćcie im więcej, to będzie ich stać na książki czy na teatr – zakończył kolega. Nastała cisza. – A słyszeliście dziewczyny, że jest nowe spa – powiedziała po chwili pani Ilona… i było po temacie. Dopiliśmy to, co mieliśmy z kolegą do wypicia i ulotniliśmy się cichutko.  – Człowiek nie jest do końca świadom zuchwałości, która kryje się w jego sercu, dopóki nie usłyszy słodkiego brzęku monet w kieszeni – powiedział kiedyś Carsol Ruiz Zafon. Zgadzam się z nim.