Zapewne większość czytelników pamięta zdanie, które zawarłem w tytule z komedii Stanisława Barei Seksmisja. U mnie na prowincji może nie ma takiegu burdelu w sensie bałaganu jak w filmowym Genetix czy Archeo. Ale jeśli coś u mnie w mieście zasługuje na miano „niezły burdel” to na pewno sytuacja w magistracie gdzie w niewyjaśnionych okolicznościach zaginęły z wydziału komunikacji urzędu miejskiego akta rejestracyjne dwóch skradzionych samochodów.

Ciekawa sprawa z tym zaginięciem dokumentów. Bo jeśli to przestępca włamał się nocną porą do urzędu i w swej przestępczej działalności osiągnął szczyty kryminalnego kunsztu znane mi tylko z filmów kryminalnych to znaczy, że nie są bezpieczne teraz żadne przechowywane tam dokumenty. Więc nie ma pewności, że bezpieczne są na przykład moje dane osobowe przechowywane w archiwach urzędniczych? Jeśli takie jest wyjaśnienie tej sprawy to, dlaczego nie mogę sobie przypomnieć żadnego doniesienia prasowego na temat włamania do magistratu. Przecież to nie możliwe żeby taką sprawę utrzymano w tajemnicy przed dziennikarzami. A i więc to jednak nie może być rozwiązaniem zagadki.

Przyszło mi do głowy nowe wyjaśnienie. Może to jakiś wyjątkowo bezczelny przestępca w biały dzień sforsował zabezpieczenia, z podrobionym certyfikatem bezpieczeństwa wydanym przez MSWiA ominął strażników, upodobnił się tak do urzędniczej braci i zupełnie niezauważony przez nikogo dostał się do pomieszczeń archiwum wydziału komunikacji. Tam odnalazł dokumenty, które mu były potrzebne a następnie przez nikogo niezatrzymywany opuścił urząd miejski. Scenariusz jak z powieści sensacyjnej. I jak by się okazało, że to jednak prawda to faktycznie w magistracie mojego miasta panuje niezły bałagan.

A może jest bardzo przyziemne rozwiązanie tej kryminalnej zagadki. Może to mało zarabiający urzędnik miejski skorumpowany przez organizację przestępczą dokonał zaboru akt rejestracyjnych dwóch kradzionych aut. Ale jak donosi lokalna prasa to też jest błędne założenie. Prokuratur Rejonowy dla mojego prowincjonalnego miasta prowadziła do niedawna bardzo wnikliwe postępowanie, które miało wyjaśnić czy doszło do celowego usunięcia dokumentów. Jednak okazało, że sprawę musiano umorzyć ze względu na niewykrycie sprawcy.

Tak, więc najlogiczniejszym rozwiązaniem, dla zagadkowego zaginięcia akt wydaje się wersja zwykłego zaniedbania, czyli po prostu bałaganu czy jak kto woli niezłego burdelu w tym moim magistracie. Czyli pewnie akta rejestracyjne samochodów przez przypadek zostały wyrzucone, może leżą sobie spokojnie pod szafą, może wylała się na nie kawa? Nikt tego nie wie, bo po prostu wyparowały. Aż mnie zmroziło, że można tak beztrosko podchodzić do dokumentów, nie ma ich i już. Gdzie zaginęły? Nikt nie wie? Czy zostały skradzione może, ale i tak nie wiadomo, kto to zrobił? Czyli nikt nic nie wie. Taki bajzel.

Rozbawiła mnie wypowiedz urzędniczki z biura prasowego urzędu, którą przeczytałem w prasie. Według jej słów magistrat zatrudnił dodatkową osobę, która będzie zajmowała się wydziałowym archiwum. Urząd nie wyklucza, że zostanie zatrudniona nawet kolejna osoba do pracy w archiwum! Czyli do tej pory, co tam było? Nikt tam nie pracował? Dokumenty odkładano na stertę? Jeśli tak to jasne, że zaginęły. Urzędniczka zapewnia też czytelników gazety, że wkrótce gotowa będzie dodatkowa instrukcja dotycząca korzystania z dokumentów i postępowania z nimi. A więc możemy spać spokojnie, iż nic grozi dokumentom, bo jest odpowiednia instrukcja.

W Polsce nikt nie docenił faktu istnienia jednego z kanałów komunikacji społecznej, który jest obecny wokół nas stale, a tak naprawdę nikt chyba na poważnie nie zajął się jego zbadaniem. Ta forma informowania o poglądach, marzeniach, niechęci lub uczuć poparcia do kogoś albo do idei nie jest taka nowa, ale na pewno na stałe weszła do naszego życia. To, o czym piszę to transparent zawieszany na ścianie budynku, w oknie, na kominach elektrowni, na bramie zakładu pracy, na stadionowych płotach. Wszędzie tam, gdzie naród chce wykrzyczeć graficznie swoje niezadowolenie lub co ciekawsze poparcie dla pewnych ideałów.  Z haseł wypisywanych na płótnie dowiadujemy się, że jest strajk w fabryce, że ktoś nie chce drogi akurat na swojej posesji, że bardzo ważne są drzewa, a dwutlenek węgla jest bardzo zły.

Ja tam nic nie mam do tej nowej formy malarstwa kaligraficznego. To, co piszę to raczej próba zwrócenia uwagi na bardzo niedoceniany kanał komunikacji jednostek ze społeczeństwem. Takie połączenie słowa pisanego ze sztuką malarską. Historia tej formy wypowiedzi jest stara jak świat. Choć jej gwałtowny rozwój przypada na lata rewolucyjne początku dwudziestego wieku. W Polsce rozwinęła się ta sztuka w pełni, w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku i tak sobie trawa niedoceniana przez nikogo przez te lata aż do dziś.

W moim mieście jest ulica, o której poeta powiedziałby zapewne: „ulica Miła wcale nie jest miła, ulicą Miłą nie chodź, moja miła”. Jest to nasze miejskie niemiłe miejsce, gdzie przebywanie dla osób niezamieszkujących tam na stałe, może okazać się niebezpieczne. Tam „domy, domy, domy surowe, trzypiętrowe, czteropiętrowe”. Gdzie codziennością jest widok smętnych panów i pań, na których twarzach rysuje się od rana zmęczenie i to wcale nie wywołane ciężką pracą ponad siły, a zgoła czymś innym. Szare kamienice z początku dwudziestego wieku, a w nich całe pokolenia ludzi permanentnie skazanych na życie poza nawiasem społeczeństwa. Ludzi w trzecim pokoleniu uzależnionych od państwowej pomocy.

I tu nagle i niespodziewanie na szaroburym bloku pojawiło się białe płótno z czarną farbą wypisanym napisem: „NIE DAMY SIĘ WYSIEDLIĆ MZL DO K…”., Czyli nawet tam doceniono wielką siłę transparentu! Nie wiem do końca, o co chodziło protestującym z tym wysiedleniem do – k. Może plany zarządu lokali miejskich, do których protest jest skierowany są takie, że miejscem docelowym przesiedleńców będzie kurnik? A może koszary? Bo chyba nie nad rosyjską rzekę Kołymę ich przesiedlą! Liczy się jednak to, że doceniono transparent, jako formę komunikacji z nieprzyjaznym światem. Zawsze myślałem, że jakbym tam mieszkał to zrobiłbym wszystko żeby się wyrwać z tego miejsca. Od tych kolesiów, brudu, szarości, wódeczki, płaczu dzieci, nocnych krzyków, wizyt policji o północy. Uciekałbym ile sił i jak najszybciej i to gdziekolwiek. Ale okazało się, że to tylko mnie się tak wydawało. Bo dla niektórych mieszkańców jak można wnioskować z hasła na płótnie to istna ziemia obiecany.

Ciekawe jest u nas to umiłowanie do transparentów. Zawsze jak coś się, komuś nie podoba lub odwrotnie to natychmiast komunikujemy się ze światem transparentem. Najlepszym miejscem do wywieszenia transparentów jest jak się wydaje jednak stadion piłkarski. Nie chodzi mi tu o tradycyjne transparentowe komunikaty w stylu „Polska gola”. Tam na stadionie od lat trwa nieprzerwana walka polityczna na hasła wypisywane na płótnie. Prekursorem tego zjawiska okazał się obecny europoseł PiS Jacek Kurski, który przyznał, że już w 1985 roku wieszał na meczu piłkarskim 12-metrowy transparent nawołujący do bojkotu przypadających tydzień później wyborów do Sejmu.

Teraz europarlamentarzysta też staje dzielnie w obronie hasła, jakie zawisło na stadionowym płocie. Transparent może i był całkowicie niezwiązany ze sportem, ale za to w duchu politycznego sprzeciwu moralnego. Brawo Panie pośle! Przecież każdy ma prawo do własnych transparentów i nic nikomu do tego, co tam wypisuje i gdzie to wiesza.  Nie można blokować tej prastarej formy komunikacji. A ja tak sobie przypomniałem w związku z posłową walką o stadionowy byt transparentów słowa innego poety: „Polska — ojczyzną wszystkich Polaków to hasło zwala Cię z nóg i tylko niepokój jakiś w Tobie się budzi czyżby we Francji mieszkali Francuzi?”

Drodzy Czytelnicy czy wiecie, że u nas w Polsce jest przynajmniej jedna firma, która tak postawiła na szkolenia pracowników w dziedzinie sprzedaży, że już na samą sprzedaż nie starcza tym właśnie pracownikom czasu. Firma jest amerykańska, więc oczywiście czuje misje niesienie oświaty wśród ciemnego ludu europy wschodniej. Stąd ta wielgachna mnogość wszelkich mitingów, spotkań i szkoleń.

Przedsiębiorstwo to w trudzie i znoju, z udziałem kilkunastu kooperantów, po podpisaniu tysiąca umów, po wytężonej pracy setki prawników przygotowywało się przez lata do wyprodukowania produktu, który miał rzucić na kolana tak konkurentów jak i co ważniejsze klientów. Wszystko to na razie było teoretyczne, bo przecież coś, co jest warte tyle pieniędzy potrzebuje czasu na sprawdzenie wszystkich aspektów produkcji. A w Polsce nic nie jest łatwe jak trzeba załatwić formalności. Więc dział handlowy miał niełatwe zadanie sprzedać coś, co miało istnieć, ale w nieznanej dokładnym terminem przyszłości, coś wirtualnego, nie namacalnego. Firma nie szczędziła w tym pomocy swoim ludziom z działu handlowego. Przygotowano dla nich setki spotkań, szkoleń, mitingów. Spotkania z trenerami od mowy ciała, od prezentacji, od rozwoju osobowości. Podstawy metod sprzedaży bezpośredniej, trening negocjacji, zasady panujące w korporacji. Przez rok pracownicy działu handlowego dogłębnie poznali efektywne kanały sprzedaży i komunikacji z klientem. Wiedzieli jak negocjować optymalne rozwiązania i osiąganie porozumienia w trudnych chwilach. Amerykańskie metody uczyniły ich najwyższych lotów teoretykami sprzedaży.

Jednak jakoś tak w praktyce nie szło najlepiej, bo klient nie chciał kupować produktu, którego nie było. Nie bardzo wiadomo też było, kiedy będzie i jak będzie wyglądał. Jedyna pewnością było to, że będzie on jak już powstanie rewelacyjny i przez to drogi.  Czas płynął a szkoleń przybywało. Już nie tylko teoria się liczyła, ale odgrywano scenki rodzajowe z udziałem pracowników mające pokazać poziom wyszkolenia kardy sprzedawców. Jak już udało się zwabić klienta to poddawany od został natychmiast do perfekcji wytrenowanej obróbce mającej na celu sprzedaż. Jednak praktyka zadawania tysiąca pytań potencjalnemu nabywcy okazała się chyba nie bardzo, bo klient wiał ile wlezie po pierwszej wizycie przepuszczając zapewne, że wpadł w łapy centralnej agencji wywiadowczej. Pracownicy chcieli nawet wprowadzić modyfikacje amerykańskiego wzorca sprzedaży dostosowując go do polskich warunków i realiów, ale okazało się, że co amerykańskie to święte.

I nadszedł ten dzień. Firma wyprodukowała to, co tak zachwalała. Jest nowy produkt, od miesięcy wyczekiwany. Jest to, co teraz można z radością za tysiące złotych sprzedać. Przy swoich biurkach jak biegacze w blokach startowych wyczekiwali świetnie wytrenowani w amerykańskim stylu pracownicy działu handlowego. Ale jakoś tak nikt nie dzwonił zainteresowany zakupem rewelacyjnego produktu? Mimo siedmiodniowego tygodnia pracy po dwanaście godzin dziennie, nic. Mimo reklam w prasie i świetnego PR-u, nic. Mimo wysiłków i poświęceń działu handlowego dokonującego cudów, aby w jakikolwiek sposób zachęcić potencjalnego klienta. Nic się nie działo. Sprzedaż prawie żadna.

Nagle wiadomość! Jest ten długo wyczekiwany, jest ten mityczny, ten posiadająca zasobny portfel i zainteresowany produktem klient!  Radość było wielka, bo to przecież już od miesięcy zarząd powtarzał, że mimo tylu nakładów pracy działu trenerskiego dział handlowy nie sprzedaje tak jak powinien sprzedawać zgodnie z przesłaną z Massachusetts analizą. 

Ku radości wszystkich był klient, ale okazało się ku zmartwieniu wszystkich, że nie ma czasu, aby się z nim spotkać, bo całe dnie wypełnione są szkoleniami. W poniedziałek nie można, bo jest appointment w centrali, wtorek zajęty, bo trening z metod zarządzania czasem, środa spotkanie w sprawie nowej metody prezentacji oraz miting z proaktywności, w czwartek jest spotkanie, na który będą prezentowanie scenki sprzedażowe, które następnie będą oceniane.  W piątek nie można, bo to już prawie przed weekendem i trudno wymagać żeby w taki czas ktoś upoważniony z centrali fatygował się do podpisania umowy na prowincje a potem wracał w korkach. Więc może sobota? Nie, wtedy Pan od podpisywania umów ma prywatne lekcje jazdy konnej. A niedziela – wiadomo dzień Boży.

Dzięki licznym szkoleniom, kursom, mitingom wielu ciemnych rodaków, amerykańska firma wyszkoliła w trudnej sztuce sprzedaży. Firma ma oczywiście przecudowny produkt, którego cena liczona jest w tysiącach złotych. Posiada najlepiej wykwalifikowanych sprzedawców. Przynajmniej teoretycznie, bo jak na razie jej lokalny oddział niewiele sprzedał, bo nie ma tam zupełnie czasu na sprzedaż przez te szkolenia z efektywnego wykorzystywania czasu.

Wczoraj przed gmachem Telewizji Polskiej mieliśmy przyjemność podziwiać przepiękny happening z udziałem starego i nowego prezesa tej instytucji. To tam właśnie ujawniła się ta słynna, ale jakoś tak z rzadka oglądana na ekranach misyjność TVP.  Jakże cudowna była ta inscenizacja Ostatniego zajazdu na Litwie w wykonaniu prezesów ex equo oraz licznych ich zwolenników. Może za bardzo uwspółcześniona była to wersja klasyki, bo to panowie szlachta nie w kontuszach, lecz w garniturach i nie na koniach, a w czarnych limuzynach, ale zawsze liczą się dobre chęci. 

To największe dzieło polskiej literatury romantycznej, jakim jest Pan Tadeusz Adama Mickiewicza bez wątpienia próbowano odegrać wczoraj na placyku przed drzwiami Telewizji Polskiej.  I choć wszystko rozgrywało się nie w „śród (…) pól przed laty, nad brzegiem ruczaju”, lecz w Warszawie i to współcześnie. A „na pagórku niewielkim” nie stał „dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany”, lecz raczej wieżowiec oryginalny i powyginany – to jednak czuło się  na ulicy Woronicza tę atmosferę Ostatniego zajazdu na Litwie. 

Historia wojny o publiczną telewizję między różnymi opcjami politycznymi, jako żywo przypomina spór o zamek, toczony pomiędzy Soplicami i Horeszkami. Wczoraj nowy prezes TVP Bogusław Szwedo przybył do siedziby Telewizji Publicznej niczym „Panicz bogaty, krewny Horeszków daleki”. Czekały na niego tłumy zwolenników związkowców z kwiatami i tu należy żałować, że nie jak szlachta z Pana Tadeusza w szablami, bo to by było bardziej widowiskowe. Jednak zajazd okazał się niemożliwy, bo opór Sopliców okazał się skuteczny. Z tłumem panów braci wdarł się p. o prezes, po walkach słownych z ochroną do środka zamku, to jest siedziby TVP gdzie dowiedział się, że nie ma dla niego przepustki. Tam też bezskutecznie nowy prezes Szwedo usiłował skontaktować się telefonicznie z starym prezesem Piotrem Farfałem.

Były prezes niczym Sędzia z ksiąg Mickiewicza stwierdził, że to on jest właścicielem zamku TVP i jako jego zarządca, ma takie same prawa jak Hrabia – nowy prezes. Każdy z nich ogłosił wtedy, że rozpoczyna się sądowa walka o ruiny telewizji publicznej. – Wcześniej czy później wejdziemy do siedziby – powiedział dziennikarzom Bogusław Szwedo. Jednak drugi prezes, czyli Piotr Farfał nie przestraszył się oświadczając, że nie uznaje decyzji Rady Nadzorczej. Tłumaczył też, że sobotnia uchwała Rady Nadzorczej TVP została przyjęta bez przedstawicielki ministerstwa skarbu, co czyni taką uchwałę nieważną.

I tak wszyscy postępują w myśl zasady „Szabel nam nie zabraknie, szlachta na koń wsiędzie
Ja z synowcem na czele, i – jakoś to będzie”. Nowy Prezes zostawia w biurze podawczym Telewizji Polskiej uchwałę Rady Nadzorczej dotyczącą odwołania Farfała, która to uchwała miała mu uzmysłowić, że został odwołany ze stanowiska jakby nie wiedział tego jeszcze dotychczas. Mam przeczucie, że to tylko pierwszy akt zajazdu na Woronicza oglądaliśmy wczoraj. Bo nowy p.o. prezesa zapowiedział, że wezwie policyjne posiłki, które po pewnych modyfikacjach książkowego pierwowzoru należy chyba uznać za moskali. Oby tylko asysta policji okazała się niepotrzebna, bo to już byłaby przesada gdyby doszło do takiej bitwy o budynek jak kilka miesięcy temu pod pałacem kultury.

Posiedzenie nowego zarządu TVP odbyło się w siedzibie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. A jakby tak nowa rada obradująca w KRRiT postanowiła tam utworzyć drugi ośrodek nadawczy o nazwie TVP NOWA? Wtedy bardzo poszerzyłaby się nam oferta programowa telewizji polskiej i misyjność byłaby wtedy zdecydowanie podwójna.

Czym się różni kapitalizm od socjalizmu? Różni się tym, że w kapitalizmie panuje wyzysk człowieka przez człowieka a w socjalizmie odwrotnie. Ta prawda zawarta w starej anegdocie obowiązuje do dziś. Tylko, że aktualnie systemy społeczne nam się zamieniły miejscami, i tylko zasada wyzysku człowieka przez pracodawcę pozostała nadal aktualna.

Wykorzystywanie pracowników jest we współczesnej Polsce dość powszechne, ale zastanawiamy się nad nim dopiero wtedy, gdy dochodzi do tragedii. U nas jest tak, że na papierze wszystko wygląda wspaniale, a z praktyką jest jak zawsze, czyli źle. Mamy teoretycznie najlepsze prawo pracy, a jednocześnie sprawozdania Państwowej Inspekcji Pracy pokazują z jak wielką skalą naruszeń praw pracowniczych mamy do czynienia.

Telewizja TVN24 ujawniła nagranie, mające świadczyć o tym, że fałszowano wskaźniki metanu w kopalni Wujek-Śląsk. I to w wyniku tych praktyk doszło do tragedii. Przy okazji tych doniesień usłyszałem w telewizji wypowiedź górnika, który mówił, że jeśli nawet pracownicy kopalni zdają sobie sprawę z występującego zagrożenia wybuchem metanu to, choć ryzykują życiem nie przerywają pracy. Bo mają dzienną normę wydobycia. I tak naprawdę pracodawcę nie interesuje ile czasu zabierze im wykonanie narzuconej normy. A jak przestaną pracować, powiedzmy na trzy godziny, by w tym czasie dokonano przewietrzenia zagrożonych wybuchem chodników, to oni i tak tą narzuconą normę muszą wykonać po godzinach. Czy to nie jest wyzysk, gdy ktoś ryzykuje życiem dla utrzymania pracy? Widać tu, że jak śpiewał Dezerter: wszystko dla zysku, wszystko dla zysku, cały ten porządek jest dla zysku. Tylko, kto tu tak naprawdę zyskuje?

Nagminne jest u nas zmniejszanie zatrudnienia, które jednak nie pociąga za sobą zmian w ilości pracy do wykonania. Z łatwością można znaleźć przykłady gdzie zmusza się pracownika do wykonywania pracy, która kiedyś była rozłożona na dwa lub na trzy etaty. Nagminne jest łamania praw pracowników do godzin nadliczbowych. Masowo w Polsce łamie się prawo pracy zmuszając ludzi do pracy kilka godzin dłużej niż na to pozwalają przepisy. I zawsze i wszędzie jak tylko robotnik podniesie głowę z pytaniem: jak można tak łamać prawo, słyszy jedną odpowiedź: jak się nie podoba to wynocha! Na twoje miejsce jest stu innych, którzy nie będą zadawać takich pytań.

To ciągłe widmo utraty pracy zmusza nas pracowników do ulegania wyzyskowi. Bo jeśli tracisz pracę natychmiast trafiasz za nawias społeczeństwa. Powie ktoś, przecież jest roczny czas z zasiłkiem dla bezrobotnych, który pozwala na znalezienie kolejnej, lepszej pracy. Ale co w takim razie ma powiedzieć mój znajomy, który właśnie stracił pracę po dziesiątej kolejnej odnawianej cyklicznie umowie o pracę. Czyli pracował dziesięć miesięcy, a żeby otrzymywać zasiłek trzeba przepracować miesięcy dwanaście.

Przesuwanie terminu wypłaty, opóźnienia w płatności premii, zmiany zasad przyznawania premii w czasie trwanie tych przepisów, to też jedne z najczęstszych dziś nieprawidłowości w stosunkach pracownik pracodawca. Inny mój znajomy naraził się pracodawcy, gdy poinformował go, że zgodnie z przepisami pracownik, który pracuje od 9:00 do 17:00 czyli osiem godzin, i na drugi dzień przyjdzie do pracy na 7:00 rano, a nie na 9:00, to wówczas przysługują mu dwie godziny nadliczbowe. Mój znajomy usłyszał, że jak się mu nie podobają zasady, jakie panują w tej firmie to zawsze może przecież zrezygnować z pracy. No i już po stosowaniu przepisów. Można się jeszcze poskarżyć w PIP, ale jak tylko pracodawca dowie się, kto raczył na niego donieść to już możemy się pakować.

I tak chodzimy do pracy, w której dajemy się wykorzystywać, bo jak kajdany wiszą nam u rąk nasze rachunki, które musimy opłacić. I co możemy zrobić? Nic, bo jak się nam przecież nie podoba to na nasze miejsce jest setka innych, którzy już zaznali wolności na bezrobociu.

Proszę pana, proszę pana, zaszła u nas wielka zmiana – tak zaczyna się wierszyk Jana Brzechwy zatytułowany Kłamczucha. U nas też od wczoraj zaszła wielka zmiana. Okazało się, że Amerykanie wycofali się z podpisanych z nami wcześniej umów na budowę elementów tarczy antyrakietowej. Fe, nieładnie! Któż tak kłamie? – należałoby powiedzieć cytując poetę.

Ponad rok temu sekretarz stanu USA Condoleezza Rice i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski po długich negocjacjach podpisali umowę w sprawie instalacji antyrakietowych w Polsce. A od wczoraj wszyscy wiemy, co warta była taka umowa. Prezydent Barack Obama w swej łaskawości zadzwonił nawet do naszego premiera żeby poinformować go o zmianie swojej decyzji, czyli mówiąc inaczej o niedotrzymaniu amerykańskich zobowiązań. Za telefonowanie wziął się prezydent USA oczywiści zgodnie z tradycyjną dla tego narodu logiką, w swój dzień, jakoś tak nie zauważając, że w Polsce będzie wtedy środek nocy. Oczywiście, jak większość Amerykanów miał też za nic to, że wybiera na to telefoniczne oznajmienie niedotrzymania obietnicy nie najlepszy dzień. Bo siedemnasty września to symboliczna data dla Polaków.

Prezydent Barack Obama w swoim wczorajszym przemówieniu podkreślił, że nadal chce utrzymać silne więzi między Polska a USA. Faktycznie są one silne. Podpisaliśmy nawet dla podkreślenia tych silnych relacji umowy między naszymi państwami. O tym ile jest warte amerykańskie słowo w sprawie tarczy antyrakietowej pisałem już powyżej. Drugim przykładem niech będzie umowa offsetowa na dostawę samolotów F-16 przez Lockheed Martin, którą rząd polski podpisał w kwietniu 2003 roku. Jak wykazała niedawna kontrola Najwyższej Izby Kontroli do tej pory zrealizowano 83 procent wartości amerykańskich zobowiązań i nie ma żadnych gwarancji maksymalizacji efektów offsetu z punktu widzenia potrzeb modernizacyjnych polskiej gospodarki. Czyli zapłaciliśmy ponad sześć miliardów dolarów za samoloty F-16, w których według słów dowódcy Sił Powietrznych, generała broni pilota Andrzeja Błasika z 2008 roku – odnotowano w sumie 1117 awarii, usterek i niesprawności. I wszystkie z winy producenta. 

Teraz słychać o nowym pomyśle Amerykanów, mającym zastąpić pustkę po wycofaniu się administracji USA z budowy tarczy. Sekretarz Obrony Robert Gates mówi teraz o systemie Standard Missile 3. Jest to jeden z systemów antyrakietowych, w które wyposażone są amerykańskie okręty. Jakoś mogę sobie z trudem wyobrazić, że amerykańskie okręty stacjonować będą na Bałtyku. Jednak moja wyobraźnia przegrywa z wizją stacjonujących okrętów podwodnych czy nawodnych na terenie Czech. Chyba, że Amerykanie zaparkują swoje okręty na rzece Wełtawie przepływającej przez czeską stolicę. Wiem, że Pentagon pracuje też od jakiegoś czasu nad lądową wersją systemu SM -3. Ale takie zapewnienia, że to wszystko trafi do Polski czy Czech w świetle „dotrzymywania” przez Amerykanów umów wygląda tak, że szybciej zobaczę amerykański okręt podwodny zakotwiczony naprzeciwko Hradczan niż amerykańskie instalacje wojskowe u nas.

Można nabierać cały świat przez jakiś czas i kilka osób cały czas, ale nie można nabierać wszystkich ciągle – powiedział Abraham Lincoln. I chyba najwyższy czas zrozumieć prawdziwość tych słów. Nie jesteśmy dla Stanów Zjednoczonych żadnym partnerem, żadnym sojusznikiem. Bo sojuszników i przyjaciół się tak nie traktuje.

W moim prowincjonalnym mieście odrodziła się ponownie idea niewidzialnej ręki. Od razu wyjaśniam, że chodzi mi tu o program telewizyjny emitowany w Telewizji Polskiej w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, a nie o niewidzialną rękę rynku, jako metaforę użytą przez ekonomistę Adama Smitha.

W moim mieście stoi sobie pomnik, który ma upamiętniać dawne słuszne protesty robotnicze. Jest to wielki, grubo ciosany kamień z czarna tablicą. Obelisk jest jak najbardziej słuszny, odbywają się pod nim liczne uroczystości ku czci, w odpowiednie ku temu rocznice. Pomnik został postawiony lata temu jeszcze w ciemnych czasach komunizmu, więc trochę przez ten czas stał się przyszarzały, a w niektórych miejscach poczerniały.

Ostatnio kręciło się przy nim kilku robotników w maskach ochronnych, którzy oczyszczali za pomocą sprężonego powietrza pomnik z brudu osiadłego na nim przez te wszystkie lata. To ich zamaskowanie wydawało mi się normalne aż do momentu, w którym przeczytałem w jednej z lokalnych gazet, że magistrat nic nie wiedział o poczynaniach robotników. Wtedy zrozumiałem, że nie tylko chodziło tu o ochronę pracowników przed szkodliwym pyłem powstałym przy pracy, ale maski te stanowiły zapewne zasłonę dla chroniących swoją tożsamość dobroczyńców, którzy tak w czynie społecznym i w tajemnicy przed władzą chcieli czynić dobro.

Formuła programu telewizyjnego zatytułowanego Niewidzialna Ręka zakładała wyrobienie w ówczesnych młodych ludziach zachowań prospołecznych, kierując ich energię na pomaganie potrzebującym. I jak widać ziarno tam rzucone teraz dopiero zaczęło kiełkować. Prywatna firma z własnej inicjatywy, nie mówiąc nic nikomu rozpoczęła prace remontowe przy pomniku stojącym przy jednym z głównych skrzyżowań w moim mieście. Prace były tak tajne i tak poufne, że nawet w biurze prasowym urzędu miejskiego mojego prowincjonalnego miasta nic nie wiedziano o renowacji pomnika.

Jak donosi lokalny dziennik robotnicy pracujący przy obelisku nie byli zbyt rozmowni. Nie chcieli zdradzić dziennikarzowi na czyje zlecenie wykonują swoją pracę. Ich twarze skrywały maski, co najwyraźniej było nawiązaniem do dawnego programu telewizyjnego. Tam też twarz prowadzącego audycję telewizyjną skrywał cień. A wszystko odbywało się w specyficznej atmosferze niesamowitości.

I wszystko odbyłoby się w całkowitej tajemnicy gdyby nie wścibscy dziennikarze. Tajemnicza firma w odruchu czystego altruizmu oczyściłaby pomnik. Władze miasta nic by się o tym nie dowiedziały. No, bo niby skąd miałyby wiedzieć, co się dzieje przy głównej ulicy zarządzanego przez nich miasta, jeśli nikt z dziennikarzy by do nich nie zadzwonił.

Trzeba pochwalić prywatną firmę za inicjatywę renowacji pomnika czynu robotniczego. Rzadkie są teraz przypadki takich nieliczących na zysk zachowań firm i osób prywatnych. Trzeba też pochwalić dziennikarzy lokalnej prasy za obywatelską czujność. Tylko jakoś tak nie mogę pochwalić urzędników magistratu, którzy mimo kamery monitoringu miejskiego zawieszonej dokładnie naprzeciwko pomnika nic nie wiedzieli o, skądinąd słusznej inicjatywie prywatnej firmy.