Dziś rano po zerwaniu kolejnej kartki z kalendarza dowiedziałem się, że dziesiątego grudnia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. Święto to ma upamiętniać uchwalenie Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. I tak mi się przypomniał plakat, który widziałem kilka miesięcy temu na ścianie zaniedbanej kamienicy stojącej przy jednej z głównych ulic mojego prowincjonalnego miasta. Afisz sygnowany przez nieznaną mi bliżej organizację anarchistyczną zadawał pytanie skierowane bezpośrednia do czytelnika. Napisano tam wielkimi czarnymi literami: Czy uważasz, że odcinanie wody i prądu jest łamaniem praw człowieka.

Nie wiem, dlaczego zapamiętałem ten plakat. Może, dlatego że od tego czasu, gdy go zobaczyłem po raz pierwszy dręczy mnie to pytanie z afisza. Czy jeśli w domu, który wygląda na taki, co to się ma za chwilę zawalić mieszkają ludzie, i ci ludzie są tak biedni, że ich nie stać na opłacanie rachunków za prąd i wodę, to czy odebranie im tych podstawowych zdobyczy cywilizacyjnych w myśl zasady, że nic nie jest za darmo jest słuszne? W zasadzie zgadam się, że wszystko ma swoją wartość. Że jak się korzysta z prądu to on kosztuje. Ale jeśli wyłączenie zasilania następuje zimą to w wyobraźni od razu widzę zmarzniętych i głodnych ludzi.  I już trudniej mi jest zrozumieć twarde zasady kapitalizmu. Jeśli ktoś nie płaci z biedy za wodę to czy należy go jej pozbawić? No chyba nie. Nie mieszkamy przecież w lesie a w mieście, więc jest mała szansa, że człowiek pozbawiony wody a spragniony, tę wodę znajdzie w przeczystym źródełku. Więc jednak pozbawienie kogoś biednego wody i prądu jest złamaniem praw człowieka? No jest czy nie jest?

Urodziłem się w Polsce i automatycznie stałem się obywatelem państwa polskiego. Nikt nigdy nie zadał mi pytania czy tego chcę. Z góry uznano, że jak już przyszedłem na świat w tym właśnie miejscu i czasie to jestem tego państwa własnością. No, bo ono akurat wtedy sprawuje tu swe rządy. Mam kochać i szanować swój kraj i jeszcze konstytucyjnie narzucono mi ku temu obowiązek. Mam być wierny i oddany państwu nie zważając na to, jaką aktualnie prowadzi politykę. Mam obowiązek ujawnienia ile to teraz zarabiam i od tego mam płacić podatek, którego granica górna nigdy nie została ustalona. Więc teoretycznie mogę płacić podatki powyżej dziewięćdziesięciu procent, jeśli włodarze mojego istnienia wpadną na taki szatański pomysł. Jeśli płacę te obowiązkowe składki to powinienem wiedzieć, na co są one wydawane. Ale oczywiście jest to tak zagmatwane, że nikt nie jest w stanie powiedzieć gdzie te moje podatki konkretnie trafiają. Czy na nową szkołę przy mojej ulicy, czy na nowy czołg wysłany do Afganistanu? A może ja bardziej od finansowania wojny chciałbym finansować ten właśnie prąd i wodę dla biednych, jak już muszę to płacić przymusowo.

I tak ciągle mam wątpliwości czy niełamane są te moje podstawowe prawa człowieka. Pewnie gdzieś na świecie jest zdecydowanie gorzej. Są gdzieś tam tortury, śmierć i zniewolenia, przy których moje problemy są niczym. Ale jak już przyszło mi żyć tu i teraz, to chciałbym żeby te moje podstawowe prawa człowieka były respektowane. A jak jest? No jest jak jest. A usprawiedliwieniem takiego stanu jest to, że przecież u nas jest lepiej niż na przykład w Afganistanie.

Czy zauważyłeś drogo Czytelniku dziwaczne podobieństwo między pewną komisją śledczą pewnego parlamentu kraju środkowoeuropejskiego a telewizyjnymi programami pokazującymi szerokiej publiczności przed ekranami niesamowite talenty ludzi, których byśmy o wyjątkowy kunszt nawet nie podejrzewali spoglądając na nich po raz pierwszy? Czyż ostatnia komisja śledcza, nie ma czegoś z atmosfery telewizyjnego show – Tańca z gwiazdami? W tym programie, tak jak w komisji, na początku zastanawiamy przez kilka pierwszych odcinków, kto tu jest naprawdę gwiazdą a kto tylko jest i tańczy? Czy gwiazdami są osoby z jury? Bo wszystko wskazuje na to, że to największe tam gwiazdy. Ale one nie tańczą. Więc może to jednak ci, co przesuwają się na parkiecie? Ale w tym przypadku, jeśli mają status gwiazd, to przecież powinniśmy ich znać choćby z widzenia czy ze słyszenia. A często tak nie jest.

Z komisją śledczą jest podobnie. Jest tam kilku panów, co to niewątpliwie na status gwiazdy zasługują, bo w telewizyjnym okienku goszczą częściej niż niejedna domniemana gwiazda z parkietu tanecznego. Jest tam też kilku posłów kompletnie nieznanych, co to dopiero mają być gwiazdorami i usilnie na to pracują. Na razie z twarzy są zupełnie podobni do nikogo. Ich nazwiska nic nam nie mówią, bo i też oni mówili w parlamencie do tej pory nie za wiele, więc niby skąd mamy ich znać. Jest jeszcze jedno podobieństwo między popularnym programem telewizyjnym a komisją śledczą. Bardzo często zdarza się tak, że ten, który był faworytem okazuje się nie spełniać pokładanych w nim oczekiwań. A ten, co to nie był kreowany na najjaśniejszy punkt w gwiazdozbiorze jednak okazuje się największym odkryciem i najjaśniejszym zaczyna świecić blaskiem. I tak trwa ten taniec „powolny, poważny, spokojny, pogodny, półcichy, (…) tłumny, w ścisku”.  W telewizyjnym show w tańcu, a w parlamentarnej komisji w utarczkach słownych i proceduralnych sporach.

W telewizji jest taki program w formie konkursu z nagrodami, co to trzeba się w nim wykazać talentem żeby go wygrać. I faktycznie często jest tak, że ten, co ma wrodzony i autentyczny talent naprawdę go wygrywa. Ale jest tam też komisja, która śledzi poczynania pretendentów do sławy i jak tylko coś szanownemu jury się nie podoba to delikwentów skreśla. A nad głowami nieszczęśników od razu pojawiają się złowrogie trzy iksy. Po takim sygnale pechowiec musi przerwać swój występ przed publicznością i opuścić scenę. Z komisją śledczą ostatnio było podobnie. Członkowie komisji wykluczyli ze swojego składu jednego pana i pewną panią, którzy choć prawi i sprawiedliwi, w oczach większości komisyjnej okazali się mieć za duży talent do hazardu. I tak oto nie przeszli do finału. A ja naprawdę miałem wrażenie oglądając doniesienia telewizyjne z sali obrad komisji podczas wykluczania posłów, że nad ich głowami zapaliły się te czerwone iksy oznaczające brak dalszej możliwości występu. I ten smutek przy opuszczaniu sali i te żale w kuluarach na tych, co nie poznali się na ich talencie. No to już prawie tak samo jak w telewizyjnym show.

A ja mam takie nierealne marzenie. Ja to bym chciał zobaczyć w końcu nie taniec z gwiazdami w parlamencie, nie to, że ktoś ma talent, ale rzetelną pracę. Takie trudne pytania jak w milionerach chciałbym usłyszeć i sensowne odpowiedzi, które wyjaśnią jak zostaje się właśnie milionerem. Lub przynajmniej niech to będzie jak w teleturnieju Jeden z dziesięciu. Niech po wzajemnych wykluczeniach zostanie przynajmniej jeden, co potrafi odpowiedzieć na wszystkie pytania. Bo jak na razie to z samego tańca nic nie wynika. Choć niewątpliwie, niejeden w tej komisji ma talent.

Władze publiczne w Rzeczpospolitej Polskiej zachowują bezstronność w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych, zapewniając swobodę ich wyrażania w życiu publicznym. To nie jest cytat z radykalno – lewackiej broszurki. To zdanie pochodzi z najważniejszego aktu prawnego, jakim jest Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej.  Na podstawie tego konstytucyjnego zdania mogę chyba wysnuć wniosek, że w Polsce istnieje rozdział państwa od kościoła. Że to, co publiczne, państwowe jest neutralne światopoglądowo a co jest kościelne, wyznaniowe jest sobie wolne i niezależne, i całkowicie oddzielone od spraw państwa i jego obywateli. Takie mam odczucie, kiedy czytam odpowiednie artykuły naszej konstytucji, ale nie mam już takiego przekonania, co do neutralności światopoglądowej naszego państwa, jeśli obserwuję życie wokół mnie.

W ostatnich dniach Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy dotyczące wliczania ocen z religii do średniej na świadectwie są zgodne z ustawą zasadniczą. No i zgodnie z zasadą nie dyskutowania z wyrokami sądów na tym powinienem zakończyć. Jest takie prawo i nie mam zamiaru podważać kompetencji Trybunału. Sędziowie tak zdecydowali i już. Ale chciałbym tylko tak ogólnie zwrócić uwagę, że po prostu nie rozumiem jak to się ma do tego rozdziału państwa od religii. Od religii rzymsko – katolickiej, bo co do innych wyznań państwo nasze, jest jak najbardziej, a nawet z przesadą bezstronne, obojętne i neutralne. Jeśli państwo jest neutralne wyznaniowo to jest i już i nie powinien nikt mieć, co to tego żadnych wątpliwości. A u nas z jest z goła odwrotnie. Każdy zastanawia się jak w zastałej sytuacji na siłę upchnąć państwo prawie wyznaniowe w konstytucyjne ramy światopoglądowej neutralności. Krzyże w sejmie, w urzędach, szkołach, w gminie i w stolicy wiszą sobie w bezstronnych wobec przekonań religijnych instytucjach państwa. I to z poparciem prezydenta, który skwitował wyrok trybunału w Strasburgu słowami, że: „ nikt nie będzie w Polsce przyjmował do wiadomości, że w szkołach nie wolno wieszać krzyży, nie ma, na co liczyć.

A teraz nasz Trybunał konstytucyjny potraktował religię jak każdy inny przedmiot fakultatywny i zgodził się na dalsze obowiązywanie rozporządzenia wydanego w czasach, gdy ministrem edukacji był Roman Giertych, a mówiącego o tym, że religia, jako przedmiot będzie nadal wliczana w średnią z ocen na świadectwie szkolnym. Ciekawe czy oceny z innych zajęć szkolnych, też fakultatywne, takie jak grupa teatralna czy może sportowa też są wliczane w średnią ocen na świadectwie?  I tak oto Trybunał stojący na straży konstytucji uznał, że zgodne z jej zapisami jest to, że w polskiej szkole pod wiszącym na ścianie krzyżem będzie się wystawiać stopnie z religii. Czyli faktycznie jest teraz przyzwolenie na to, że w neutralnej światopoglądowo instytucji państwowej można będzie uczniowi wystawić ocenę za zaangażowanie w życie wspólnoty religijnej. Dostanie szóstkę za uczestniczenie w mszach świętych czy za wyprawę na pielgrzymkę do Częstochowy. Ja jednak zostanę przy swoim twierdząc, że rozporządzenie, o którym teraz wypowiadał się Trybunał jest jednak sprzeczne z konstytucyjną zasadą bezstronności władz publicznych oraz z ustawą o wolności sumienia i wyznania, oraz nijak ma się do zasady bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych.

Ale jak to często bywa, spory o młodzież i ich wychowanie swoja drogą, a młodzi ludzie i tak wiedzą swoje i często wybierają drogę na skróty. Kiedyś, gdzieś wyczytałem, że w miastach centralnej i zachodniej części kraju z uczęszczania na lekcje religii rezygnują nawet wierzący i praktykujący uczniowie. Jak to często bywa o rezygnacji z katechezy decyduje przede wszystkim lenistwo lub chęć bycia innym, czyli tym, co to nie chodzi na religię, bo inni tam uczęszczają. Z tego samego tekstu z gazety pamiętam, że prawie połowa młodzieży szkolnej nie uczestniczy w lekcjach religii. Potwierdzają to badania kościelne. Uczniowie pojęli, że teraz będą musieli na ocenę zapracować. To znaczy, że będą musieli opanować przewidziany program, że będą z tego oceniani i będzie coś od nich wymagane. Zgodnie z zasadą nie przysparzania sobie dodatkowego zajęcia, z uczestnictwa w katechezach po prostu zrezygnowali. I w ten sposób życie dopisało swoje do światopoglądowego sporu.

Dali mu paszport! Tak, ale pamiętaj po czyim telefonie mu dali…. Pamiętasz drogi czytelniku scenę z pewnej polskiej komedii, w której pada ta właśnie odpowiedź na wątpliwości pewnej pani – bohaterki tego filmu – związane z przyznaniem paszportu osobie, która normalnie na ten dokument w mrokach komunizmu nie miał szans. Takie to były czasy, że jeden telefon z wysokiego biura lub właściwego urzędu, otwierał wszelkie drzwi i przyspieszał wiele sprawy. Upłynęło wiele czasu od tych lat, o których opowiada komedia. Wydawałoby się że zdanie, które cytuję na wstępie tego tekstu jest już nie aktualne. No i może tak właśnie jest, jeśli chodzi o paszporty. Taki dokument ma teraz każdy w domu i nie koniecznie trzeba mieć poparcie z właściwego telefonu, aby go otrzymać.

Sprawy dotyczące paszportów faktycznie się zmieniły. Ale ponadczasowa i wiecznie żywa jest instytucja telefonu z ważnego miejsca, urzędu lub od wyniesionej ponad szare masy osobistości, który w sposób błyskawiczny załatwia to, co do tej pory nie było możliwe do załatwienia. W Polsce zmienił się nawet ustrój polityczny. U władzy są całkiem inni, nowi ludzie, ale jak widać mentalność się nie zmieniła. Jak u nas jest w gminie źle i nie można na to nic poradzić, bo urząd jakiś taki powolny, to wystarczy zadzwonić do pani redaktor z telewizji, lub do pana redaktora z gazety. Opowiedzieć, z czym mamy problem i jeden telefon z właściwej redakcji załatwi to, co do tej pory było nie do załatwienia w naszej gminie.

I mogłoby się wydawać, że problem ważnych telefonów załatwiających sprawy od ręki dotyczy tylko prowincji i maluczkich urzędników paraliżowanych przez głos w słuchawce należący do wielmożnych panów ze stolicy.  Ale jak uprzejmie doniosła mi telewizja, wystarczył jeden telefon do naszego premiera, a już nasi żołnierze szykują się do zwiększenia polskiego kontyngentu w Afganistanie. Wystarczył jeden telefon prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy, aby już następnego dnia wiadomości telewizyjne podały, że istnieje możliwość, iż nasze wojska zamiast wycofać się z wojny raczej się w nią bardziej zaangażują. Tu w kraju, siedemdziesiąt procent społeczeństwa nie chce obecności Polaków na tej wiecznej wojnie. Trwa nieprzerwana dyskusja o tym, że powinniśmy się z tej wojny jak najszybciej wycofać, a tu telefon z Waszyngtonu, jeden telefon wszystko zmienia. Jest nowa strategia sił NATO w Afganistanie! Ale pamiętajmy po czyim telefonie ona powstała… ta strategia.  

Zadziwia mnie, że niektórzy ludzie potrafią załatwić wszystko jednym telefonem. To niesamowita umiejętność tak zadzwonić i podczas jednej rozmowy załatwić sprawę tak ważną, że inni potrzebują na to samo kilkunastu spotkań twarzą w twarz. Jeszcze bardziej chciałbym mieć taką moc, że wystarczyłby mój jeden telefon, a już sprawa zaczęłaby być załatwiana, od razu nabierałaby tempa i oczywiście znalazłaby swój szczęśliwy finał. A impulsem do przyspieszenia byłby właśnie ten jeden, ważny telefon z mojej strony. Ale wiem, że ja to nie prezydent USA. Jo to najwyżej mogę tu sobie ponarzekać, że nikt nie pyta mnie o zdanie w sprawie wojny w Afganistanie. Ja to się tylko mogę przyglądać jak wystarczył jeden telefon do naszego premiera i już sprawa, która nie bardzo była do załatwienia w krótkim czasie od razu nabrała tempa. Czyli jak już pisałem, jeśli nasi znów pojadą na wojnę i tam będą ginąć to należy pamiętać po czyim telefonie tam pojechali.  

Spotkałem niedawno kolegę z czasów tak dawnych i tak odległych, że przez pierwsze kilka minut naszej przypadkowej rozmowy na ulicy zastanawiałem się, kto to taki i skąd on mnie zna. Z twarzy był zupełnie niepodobny do nikogo. A jednak wydawało mi się, że go znam. No i on mnie znał na pewno. I nagle rozjaśniło mi się w głowie i już wiedziałem, i już mi się skojarzyło, i już pamiętałem skąd to się znamy. Nie widzieliśmy się około dwudziestu lat. Bo kolega wyprowadził się z mojego prowincjonalnego miasta do wielkiego świata stolicy. A tu taki traf szczęśliwy, że spotkaliśmy się po latach na ulicy naszego rodzinnego grodu.

Pamiętam kolegę z czasów, gdy każdy dzień był dla nas walką o lepsze jutro dla nas oraz dla naszego przyszłych pokoleń. Słownej głównie walki, ale zawsze walki. Że tak grubo o tym boju, że przesadą i górnolotnie? Jak się ma naście lat to każda walka wydaje się ostatecznym starciem z siłami zła. A mój znajomy był wielce zaangażowany w działalność dla dobra i wolności nowej Polski. Z wielką werwą wyrywał murom zęby krat. Zrywał kajdany, łamał bat. Licząc, że mury dzięki niemu runą, runą, runą i pogrzebią stary świat! Czyli uparcie i wcale nie skrycie, wierzył w nowy lepszy świat kapitalistycznej, nowej wolnorynkowej, pluralistycznej i antykomunistycznej, świętej, z orłem w koronie, patriotycznej wolnej Polski.

Pamiętam też nasze wielkie spory o kształt nowej odrodzonej Rzeczpospolitej. O to, jak ma wyglądać i jakie ma to być to NASZE nowe państwo. Było nas kilkanaście osób rozpolitykowanych ponad miarę, i jak to często z Polakami bywa, każde z nas miało na tę naszą ojczyznę inną receptę. Byli wśród nas i radykalni wielbiciele wolnego rynku, i syndykaliści, narodowcy, anarchiści, socjaliści, centrowcy a nawet monarchiści. Łączyło nas jedno – nienawiść do systemu, w którym przyszło nam spędzić bardzo wczesną młodość oraz wielka nadzieja na nowe juto. Na lepszy, przyjaźniejszy świat. Dzieliły nas bardzo poglądy polityczne. I na tym punkcie dochodziło do wielkich i gorących sporów.  Nigdy jednak nie miało to nic wspólnego z obrażaniem i nienawiścią tak bardzo obecną w polskiej polityce po wielkiej zmianie. Byliśmy przyjaciółmi, którzy dyskusje traktują, jako formę rozrywki, z której przy pewnym szczęściu da się przeciągnąć dyskutanta na swoją stronę. Trafną argumentacją przekonać go do zmiany poglądów. 

Jak go tak zobaczyłem na ulicy i jak już ustawiłem go w mojej pamięci w odpowiednim czasie i przestrzeni, jak już powiązałem go z jego dawnymi poglądami to zadałem mu tradycyjne dla Polaków pytanie: co słychać? Spodziewałem się, bo go tak jakoś łączyłem w pamięci z sukcesami w szkole i na studiach, że odpowie coś w stylu: wspaniale! Niekończące się pasmo sukcesów! Bo przecież tak zawsze entuzjastycznie wypowiadał się o tym kapitalistycznym świecie, co to dla niego miał być tym, czym woda dla ryby. A tu spotkała mnie wielka niespodzianka. Usłyszałem bardziej charakterystyczną dla Polaków odpowiedź: fatalnie.

I co się stało? Przecież miało być tak pięknie?  A tu to fatalnie?! Wolny rynek, twarde zasady biznesu? A tu fatalnie! To ja miałem przecież pesymistyczne spojrzenie na to, co w Polsce tworzyło się w z radosnym przyzwoleniem władzy. To ja nazywałem nowy system dziewiętnastowiecznym krwiożerczym kapitalizmem a on mnie wyśmiewał, że ze mnie taki nieoświecony, co to nie rozumie, że zawsze powinno istnieć kontrolowane bezrobocie dla przykładu. I właśnie to fatalnie odnosiło się do tego przymusowego bezrobocia mojego kolegi. A zaczynało się tak pięknie. Studia, pierwsza praca, druga praca, trzecie praca. Szybkie awanse i szybkie pieniądze. Korporacje i szczeble kariery. Kierownikowanie, dyrektorowanie, pogoń za sukcesem i kapitalistyczno – korporacyjne gry wolnego rynku. I nagle jak to mówi pewien mój inny znajomy: dobrze żarło, ale zdechło.

I teraz od prawie roku przymusowe bezrobocie z zasiłkiem. I tak mi nagle przyszło do głowy, gdy on tak narzekał i narzekał. Przypomniało mi się to, jak podczas dyskusji sprzed lat wychwalał on, ten mój kolega, zalety kapitalistycznego rynku pracy. Jak on wtedy przed dwudziestu laty perswadował, jak argumentował, jak był nieprzejednany w poglądach. Więc mu wtedy w nerwach powiedziałam: posiedzisz rok na bezrobociu to inaczej będziesz gadał. No i inaczej teraz gada, ten mój kolega z przeszłości.   

Każdy, kto pali papierosy i ten, kto jest i zawsze był daleki od wciągania dymu tytoniowego, choć raz w życiu widział jednak napis na pudełku z papierosami informujący, że palenie może być przyczyną wielu chorób. Oczywiście przytoczyłem tu mniej drastyczną i bardziej ogólną informację zawartą na pudełkach z wyrobami tytoniowymi. Bo są też inne bardziej dosadne ostrzeżenia o tym, co nam grozi, jeśli sobie zapalimy. Czy to dobrze, że takie ostrzeżenia są na kartonikach z papierosami? Sam już nie wiem. Jeśli choć jedna osoba zastanowiła się nad tym, co tam napisano i nie zapaliła to dobrze. Ale zaciekawiło mnie to, że istnieje całe grono osób w sejmie i poza nim, które na wszystkim, co popadnie zamieszczałyby informacje ostrzegające o tym, że to, co legalnie kupujemy w sklepie może nas zabić lub przynajmniej przysporzyć nam kłopotów, pod postacią choroby.

Ostatni rewelacyjny pomysł z ostrzegawczą informacją należy do pewnego posła z Prawa i Sprawiedliwości, który chciałby, żeby na łóżkach w solarium znalazły się ostrzeżenia analogiczne do tych, jakie znajdują się na paczkach papierosów. Może to taki spóźniony odwet polityczny na byłym pośle Andrzeju, z dawnej partii koalicyjnej PiSu, który to polityk zbudował swój wizerunek wokół opalenizny z solarium właśnie? Możliwe, bo taki opalony przeciwnik polityczny jest bardzo niebezpieczny. Członkowie prawej i sprawiedliwej partii bardzie preferują, bowiem szarzyznę na twarzy i z daleka trzymają się od sztucznego słoneczka. Tak przynajmniej wynika z moich obserwacji polityków poprzez okienko telewizyjne.

Tak czy inaczej pomysł z ostrzeganiem o szkodliwości opalania się zamieszczony na łóżku powiększyłby ogromną liczbę zakazów i przestróg, jakie atakują nas na każdym kroku. Inny poseł z Prawa i Sprawiedliwości zapragnął umieszczania ostrzeżeń o szkodliwości nadmiernego picia alkoholu przez młode osoby czy kobiety w ciąży, który powinien jego zdaniem znajdować się na każdym opakowaniach piwa, wódki, wina, szampana, koniaku czy innych trunków tego typu. Czyli mamy sytuację taką, że państwo wydaje zgodę na produkcję substancji, która jest szkodliwa i może prowadzić do licznych chorób.  Następnie zezwala na jej sprzedaż w legalny sposób. Obkłada to wszystko podatkami i akcyzami a na koniec, to samo państwo namawia do niekupowania tych samych produktów i ostrzega przed szkodliwością działania czegoś, co samo zaakceptowało i z czego ciągnie zyski w postaci podatków. Czy tylko ja widzę tu niekonsekwencję?

Pan poseł od ostrzeżeń na łóżkach do opalania, poszedł w swej twórczości jeszcze dalej, bo poza naklejkami o szkodliwości proponuje rejestrowanie wszystkich klientów salonów z opalającymi łóżkami. Faktycznie jakże byłoby pięknie dla organów państwowych, gdyby posiadał on w swoich archiwach wszelkie informacje o tym, co pijemy, co palimy i w jakiej ilości, oraz oczywiście jak często chodzimy do solarium. Można by dodać rejestr tych wszystkich, którzy nałogowo grają w kasynach, tych, co to nie mogą żyć bez komputera i tych, co to uprawiają sporty ekstremalne. Bo jak sobie szkodzą, jak stwierdził pan poseł, to nie powinni liczyć na refundowane leczenie.

Jaka to oszczędność na państwowej służbie zdrowia! Za dużo komputera – zero refundowanych okularów. Za dużo pijesz i palisz – zapomnij o pomocy. Jedziesz samochodem – to na własne ryzyko, jak masz wypadek to już koniec nie ma możliwości leczenia. I oczywiście na komputerze i na samochodzie powinien pojawić się wielki napis o szkodliwości używania, które może grozić chorobą.